Σχεδιάζετε τη μέρα σας, το ταξίδι σας, την αποστολή σας. Σκέφτεστε κάθε πτυχή, από το φαγητό, μέχρι τη διαδρομή και τον καιρό. Ωστόσο, όσο και να σχεδιάζετε τα πράγματα, δεν μπορείτε να επηρεάσετε τα πάντα. Η συγκυρία απλά κάποιες φορές γυρίζει την πλάτη στην τύχη και αυτό που ήταν μια ωραία μέρα ή μια συνηθισμένη, χιλιοβιωμένη στιγμή, μετατρέπεται σε λίγα δευτερόλεπτα σε ανεξέλεγκτο χάος. Όπως όμως λέγεται, η τύχη ευνοεί τους προετοιμασμένους.
Όσο πιο ενεργά προετοιμάζεστε για την πιθανότητα μια ηλιόλουστη μέρα να μετατραπεί σε τυφώνα, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχετε να διαχειριστείτε την κατάσταση και να αυξήσετε τις πιθανότητές σας για επιτυχία. Σήμερα θα αναλύσουμε λεπτομερώς ένα σημαντικό θέμα. Πώς να επιλέξετε σωστά φαρμακεία και IFAK.
,, Το να είσαι προετοιμασμένος είναι η πιο σημαντική προϋπόθεση της επιτυχίας,, Henry Ford
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ IFAK και φαρμακείου;
Ας διευκρινίσουμε πρώτα τους όρους
Το φαρμακείο θα το αναλύσουμε στις επόμενες ενότητες. Εν συντομία, μπορούμε να το κατανοήσουμε ως έναν ευρύτερο κατάλογο εξοπλισμού για μεγαλύτερο σύνολο τραυματισμών και για περισσότερα άτομα. Το IFAK προσανατολίζεται διαφορετικά.
Η συντομογραφία σημαίνει Individual First Aid Kit (μερικές φορές μεταφράζεται και ως Immediate First Aid Kit - άμεση πρώτη βοήθεια), δηλαδή ελεύθερα μεταφρασμένο ως εξοπλισμός ατομικής πρώτης βοήθειας. Το IFAK προσανατολίζεται στο τραύμα και στην άμεση, απαραίτητη βοήθεια σε καταστάσεις που απειλούν τη ζωή. Σε αντίθεση με το φαρμακείο, είναι πιο συμπαγές και φοριέται συνήθως πάνω στον εξοπλισμό, για παράδειγμα σε γιλέκο ή ζώνη. Το συναντάμε πιο συχνά στον στρατό και την αστυνομία, καθώς ο κίνδυνος τραύματος από μαχαίρι, κάταγμα ή τραύματος από πυροβόλο όπλο είναι στατιστικά υψηλότερος σε αυτούς απ' ό,τι σε έναν συνηθισμένο άνθρωπο.
Εφαρμογή τουρνικέ Φωτο: Army.mil
Κατά την επιλογή του IFAK, να θυμάστε ότι πρώτα επιλέγεται η θήκη για το IFAK. Το περιεχόμενο επιλέγεται σύμφωνα με τις προτεραιότητές σας. Πρέπει να περιέχει μόνο τα απολύτως απαραίτητα για επείγουσα πρώτη βοήθεια, γι' αυτό μην βάζετε μέσα εξαρτήματα για KPZ (κουτί τελευταίας διάσωσης) και άλλο εξοπλισμό. Στο περιεχόμενο πρέπει να μπορείτε να προσανατολιστείτε τέλεια ακόμα και υπό μέγιστο στρες ή τραυματισμένοι. Ο υπόλοιπος εξοπλισμός, όπως φάρμακα ή τσιρότα για κάλους, ανήκει σε ξεχωριστό φαρμακείο. Με λίγα λόγια, εάν το IFAK σας είναι για διακοπή μεγάλης αιμορραγίας, ας περιέχει τα βασικά μόνο για αυτή την περίπτωση. Πρέπει να υπολογίζετε την πιθανότητα ότι θα το χρησιμοποιήσει κάποιος άλλος. Στον στρατό υπολόγιζαν κάποτε ότι το IFAK, που είχε κάθε στρατιώτης στον εξοπλισμό του, ήταν για τις ανάγκες του διασώστη που θα τον περιέθαλπε. Είναι πράγματι ευκολότερο να πάρετε λίγα απαραίτητα πράγματα από την τσέπη ενός τραυματισμένου, παρά να κουβαλάτε πλήρη εξοπλισμό για, ας πούμε, 10-15 σοβαρά τραυματισμένα άτομα.
Το δικό μου IFAK το έχω για παράδειγμα κατά προτεραιότητα για διακοπή αιμορραγίας και ανάκτηση αναπνοής. Περιέχει τουρνικέ, ισραηλινό επίδεσμο, αιμοστατικό, μάσκα ανάνηψης, γάντια υγιεινής και ψαλίδι (είτε το έχω ως μέρος multitool στην πόλη, είτε ξεχωριστά στον εξοπλισμό κατά τη διάρκεια τακτικών ασκήσεων και εξορμήσεων στη φύση). Με μεγάλη αιμορραγία συνάντησα πιο συχνά (πυροτεχνία και τροχαίο ατύχημα) και στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων ελεύθερου χρόνου μου ο κίνδυνος τραύματος από πυροβόλο όπλο, τραυματισμού από μεγάλα ζώα ή γλιστρήματος στα βράχια είναι ο πιο πιθανός. Ομοίως, έχω αντιμετωπίσει και διακοπή αναπνοής με απαραίτητη ανάνηψη. Γι' αυτό τέτοιες καταστάσεις έγιναν προτεραιότητα για εμένα. Παραδόξως, δεν κουβαλάω πάντα το περιεχόμενο σε ξεχωριστή θήκη. Όλα τα αντικείμενα χωράνε στην πλαϊνή τσέπη των σορτς και του παντελονιού Helikon Urban Tactical. Στο πλαίσιο της δουλειάς και των σύντομων βόλτων στην πόλη, επιλέγω αυτή την πιο άνετη εναλλακτική.
Ποια είναι η προτεραιότητα σύμφωνα με το CABC;
CABC είναι η αγγλική συντομογραφία για τις ιατρικές επιπλοκές, τις οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίζετε κατά προτεραιότητα σύμφωνα με αυτόν τον κατάλογο. Είναι σαν όταν σε μαζικό ατύχημα περιθάλπετε κατά προτεραιότητα τους πιο σοβαρά τραυματισμένους ανθρώπους. Σβήνετε ό,τι καίει περισσότερο.
C- Μαζική αιμορραγία (Catastrophic hemorrhage). Αντιμετωπίζεται με τουρνικέ. Με το τουρνικέ μπορείτε να επινοήσετε ενδιαφέροντα παιχνίδια, όπου ανταγωνίζεστε τυχαία στην καλύτερη και πιο ταχεία εφαρμογή τουρνικέ σε συγκεκριμένο άκρο. Περπατάτε για παράδειγμα ανάμεσα σε παιδιά, φίλο ή συναδέλφους και πετάτε σε έναν από αυτούς χωρίς προειδοποίηση τουρνικέ, λέγοντάς του σε ποιο μέρος του σώματος πρέπει να το εφαρμόσει. Είναι εξαιρετική άσκηση για σκλήρυνση της ομάδας και πρακτική εξάσκηση. Το τουρνικέ χρησιμεύει για τη περίσφιξη των άκρων σε περίπτωση μαζικής αιμορραγίας. Τα δευτερόλεπτα και η σωστή εφαρμογή είναι λοιπόν το πιο σημαντικό κατά τη χρήση του.
A- Απελευθέρωση αεραγωγών (Airway). Απελευθέρωση πεσμένης γλώσσας, αντικειμένων που φράζουν το στόμα και τη μύτη και σταθεροποιημένη θέση.
B- Αναπνοή (Breathing). Σοβαρά προβλήματα αναπνοής όπως π.χ. Pneumotorax
C- Κυκλοφορία αίματος (Circulation). Πρόκειται για πιο κλασική περίθαλψη αιμορραγίας, για παράδειγμα με χρήση ισραηλινού επιδέσμου ή άλλων πιεστικών επιδέσμων και αιμοστατικών μέσων.
Εκτός από το IFAK, μπορούμε να συναντήσουμε και τις συντομογραφίες AFAK (Advanced First Aid Kit - εξοπλισμός για προχωρημένη πρώτη βοήθεια, που δεν χωράει στο IFAK) και MFAK (Multi-First Aid Kit - στην ουσία IFAK για περισσότερα άτομα). Συνοπτικά - το IFAK είναι για ένα άτομο, το MFAK είναι στην ουσία πολυπλάσιο IFAK και το AFAK είναι εξοπλισμός που συμπληρώνει το IFAK, για τη χρήση του οποίου απαιτούνται ήδη πιο προχωρημένες ιατρικές γνώσεις.
φωτο: Redcroccfirstaidtraining.co.uk
Επιλογή φαρμακείου
Με το φαρμακείο θα έχουμε λίγο πιο ανοιχτή προσέγγιση. Είναι πολύ πιθανό να καταλήξετε με αρκετές εκδοχές, ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο θα βρεθείτε ή τη σύνθεση της ομάδας. Γι' αυτό αναλύστε πρώτα όλες τις μεταβλητές. Ανάλογα με αυτό θα διαμορφωθεί και το μέγεθος της θήκης και το συγκεκριμένο περιεχόμενο. Προσωπικά, στη φύση με έχει βοηθήσει ένα μικρό ατομικό φαρμακείο, που το έχω για μένα στην τσέπη, και ένα άλλο μεγαλύτερο στο σακίδιο ή στον εξοπλισμό.
Τι θα πρέπει να σκέφτεστε από την αρχή:
- Για πόσα άτομα πρέπει να είναι το φαρμακείο
- Ποια θα είναι η σύνθεση της ομάδας (παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με ειδικά προβλήματα υγείας…)
- Ποιες θα είναι οι ιδιαιτερότητες που σχετίζονται με το περιβάλλον (υψηλές θερμοκρασίες, παγωνιά, έντομα, βλάστηση…)
- Με ποια προβλήματα υγείας συναντάτε προσωπικά συχνότερα (φουσκάλες, εκδορές από βράχια, ηλιοκαμένο δέρμα, μικρές πληγές από βλάστηση, διάρροια, πονόδοντος…)
Καθώς πρόκειται για εξοπλισμό που πρέπει να βελτιώσει την κατάσταση της υγείας σας ή ακόμη και να σώσει τη ζωή σας, αφήστε αρκετό χρόνο για την επιλογή και τη σύνθεσή του και σκεφτείτε τα καλά. Αφού σκεφτείτε τα παραπάνω σενάρια, γράψτε έναν κατάλογο με ό,τι δεν πρέπει να λείπει από το περιεχόμενο. Μπορεί να προκύψουν περισσότεροι από έναν κατάλογοι. Η διαφορά θα είναι εάν θα πάτε με παιδιά να δείτε ερείπια και να μαγειρέψετε κάτι έξω ή με παρέα να κάνετε boulder σε βράχια εκτός πολιτισμού.
Δεν πρέπει όμως να πανικοβάλλεστε, αν δεν ξέρετε αμέσως τι να κάνετε. Ορίστε μερικά tips:
- Κρατηθείτε στον κατάλογό σας. Εάν έχετε περισσότερα φαρμακεία, μπορείτε άνετα να τα επισημάνετε σύμφωνα με τη χρήση τους, για παράδειγμα με μαρκαδόρο. Καλή ιδέα είναι επίσης η επισήμανση σημαντικού περιεχομένου. Για παράδειγμα, να γράψετε στη θήκη: ,,Ινσουλίνη του Μάξ,, . Αυτό θα βοηθήσει σε μια αγχωτική κατάσταση όχι μόνο εσάς, αλλά και τα άλλα άτομα που θα το χρησιμοποιήσουν.
- Μπορείτε να αγοράσετε το φαρμακείο ήδη εξοπλισμένο και απλά να συμπληρώσετε το περιεχόμενό του ανάλογα με τις ανάγκες. Ο κατασκευαστής πάντα αναγράφει το ακριβές περιεχόμενο μαζί με τον αριθμό τεμαχίων από κάθε τύπο στο απόθεμα. Στο σπίτι, για παράδειγμα, στο αρχικό σετ πάντα προσθέτουμε επιπλέον τσιρότα, καλύτερη τσιμπίδα, γάντια και απολυμαντικό.
- Για μεγαλύτερες ομάδες, μπορείτε να αγοράσετε ήδη έτοιμα φαρμακεία με προσαρμοσμένο περιεχόμενο. Για παράδειγμα, τσάντες πρώτων βοηθειών για δημοτικά σχολεία ή φαρμακεία προσανατολισμένα στην οικογένεια. Το περιεχόμενό τους ωστόσο δεν χρειάζεται να είναι τελικό, και μερικά αντικείμενα μπορείτε να τα αλλάξετε ή να τα συμπληρώσετε.
- Εάν έχετε ακριβή ιδέα και είστε ήδη λίγο έμπειροι, αγοράστε μόνο τη θήκη για το φαρμακείο ή το IFAK και συνθέστε μόνοι σας όλο το περιεχόμενο. Ανταλλακτικά σετ πλήρωσης μπορούν να αγοραστούν ξεχωριστά και να συνδυαστούν ανάλογα με τις ανάγκες. Εγώ, για παράδειγμα, συμπλήρωσα αιμοστατικό, αντικατέστησα το ψαλίδι με πιο ποιοτικό και προσέθεσα ανταλλακτική μάσκα ανάνηψης μαζί με ένα επιπλέον ζευγάρι γάντια.
Το φαρμακείο λοιπόν θα το έχουμε. Αρκεί όμως απλά να το έχουμε;
Η απάντηση φυσικά είναι όχι. Είναι όπως με το αυτοκίνητο ή το πυροβόλο όπλο. Είναι καλό να τα έχετε, αλλά αν δεν ξέρετε πώς να τα χρησιμοποιήσετε, είναι άχρηστα. Μην ξεχνάτε λοιπόν μερικά σημαντικά πράγματα.
- Πάντα ενημερώνετε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας για το περιεχόμενο του φαρμακείου. Ο καθένας που θα μπορούσε ενδεχομένως να το χρησιμοποιήσει, πρέπει να ξέρει πού βρίσκεται τι και πώς χρησιμοποιείται. Είναι επίσης ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό παιχνίδι για τα παιδιά, καθώς στο σχολείο η πρώτη βοήθεια παραμελείται.
- Ελέγχετε τακτικά το περιεχόμενο του φαρμακείου/IFAK. Κάποιο μέρος του εξοπλισμού μπορεί να καταστραφεί ή να χαθεί και πρέπει να παρακολουθείτε και την ημερομηνία λήξης κάθε επιμέρους περιεχομένου.
- Από τα χάπια πάρτε μαζί σας μόνο μερικά τεμάχια από το φύλλο, καθώς πρόκειται για επείγουσα πρώτη βοήθεια και όχι για θεραπεία 2 εβδομάδων. Αυτό έχει φυσικά και λόγους χωρητικότητας. Κόψτε τα χάπια από το φύλλο έτσι ώστε να φαίνεται καθαρά για ποιο φάρμακο πρόκειται και σημειώστε με μαρκαδόρο την ημερομηνία λήξης από την αρχική συσκευασία. Ποτέ μην τα βγάζετε εκ των προτέρων. Το φάρμακο θα ξεκινήσει να αλλοιώνεται και μπορεί να προκύψει σύγχυση. Παρακολουθείτε συνεχώς τα φύλλα στη συσκευασία, μήπως έχουν καταστραφεί και πρέπει να αντικατασταθούν.
- Επαναλαμβάνετε τακτικά την πρώτη βοήθεια. Καλύτερα πρακτικά. Εξασκηθείτε για παράδειγμα στη χρήση τουρνικέ και στην επίδεση πληγών με απορριφθέντα εξοπλισμό ή στην ανάνηψη με καρδιακό μασάζ στα σωστά χρονικά διαστήματα. Με λίγη φαντασία δεν χρειάζεται να τα δοκιμάσετε στο σπίτι σε συγγενείς, αν και είναι διασκεδαστικός τρόπος για να περάσετε τον χρόνο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαξιλάρια ή διάφορα λούτρινα παιχνίδια, ή ακόμη κούκλες από κατάστημα υφασμάτων. Μπορεί να φαίνεται περίεργο, αλλά κάθε εξάσκηση είναι καλύτερη από καμία. Εάν δεν έχετε πρόβλημα με το οικονομικό κομμάτι, μπορείτε να αγοράσετε για το σπίτι και επαγγελματικό εξοπλισμό εκπαίδευσης. Υπολογίστε ωστόσο υψηλά ποσά.
- Τακτικά, τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, παρακολουθήστε εκπαίδευση από επαγγελματίες. Επί του παρόντος υπάρχει ανεξάντλητη προσφορά διαφόρων εκπαιδευτικών σεμιναρίων από τα βασικά έως το TCCC (Tactical Combat Casuality Care - τακτική φροντίδα τραυματισμένου σε μάχη), τα οποία είναι διαθέσιμα για όλους. Πριν όμως ξεκινήσετε να τρέχετε, μάθετε να περπατάτε. Βάση λοιπόν θα πρέπει να είναι για έναν αρχάριο ένα σεμινάριο κλασικής πρώτης βοήθειας. Το διοργανώνει και ο Ερυθρός Σταυρός και κοστίζει περίπου 20-30 ευρώ.
TCCC στην πράξη. Φωτο: Kommandosoldat.com
Συμπερασματικά
Κάποιες φορές έχετε τη μοναδική σιγουριά ότι καμία σιγουριά δεν υπάρχει. Για να αυξήσετε τις πιθανότητές σας για επιτυχή ολοκλήρωση του καθήκοντος, μερικές φορές πρέπει απλά να δημιουργήσετε αυτές τις σιγουριές μόνοι σας. Να μην βασίζεστε στην τύχη και τη σύμπτωση, αλλά στον εαυτό σας και τις ικανότητές σας. Όπως είπε ο Ναπολέων - μια μάχη προετοιμασμένη για πολύ καιρό είναι γρήγορη νίκη. Το ίδιο λειτουργεί και με την πρώτη βοήθεια. Όσο καλύτερη είναι η προετοιμασία του εξοπλισμού και η πρακτική εξάσκηση όσο πιο κοντά στην πραγματικότητα, τόσο πιο επιτυχημένο θα είναι το αποτέλεσμα. Το υπόλοιπο είναι απλά το πώς θα τακτοποιήσετε τα πράγματα στο μυαλό σας, για να αντιμετωπίσετε το άγχος και την πίεση. Δεν πρέπει να παρακάνετε την άνεσή σας. Η δυσφορία είναι ακριβώς αυτό που μας προωθεί μπροστά. Χωρίς λίγο ρίσκο δεν υπάρχουν ιστορίες. Και τι θα ήταν η ζωή, αν δεν δημιουργούσαμε αυτές τις ιστορίες και δεν προωθούσαμε συνεχώς τα όριά μας πιο μπροστά;
